Vorm,letters

Letters

Ooit werd de kop van een os (aleph) en een huis (beth) getekend om …handel te drijven?Een paar eeuwen later belandden ze geabstraheerd, als symbolen, in ons alfabet. Het doel van ons onderwijs is dat het kind gaat begrijpen dat wij symbolen gebruiken om schriftelijk te communiceren en hoeveelheden, in tijd en ruimte, te hanteren en te manipuleren.

Een nieuw begin

Een jong kind scheurt een oude krant in stukken… De volwassene weet dat, een stuk krant in tweeën scheuren, veel meer betekent dan een leuk geluid. Want… er ontstaan nieuwe vormen: een rechthoek wordt twee vierkanten. Twee vierkanten kunnen in vier rechthoeken worden gescheurd of in vier driehoeken geknipt…Een rechthoek kan ook lange stroken opleveren, die een peuter kan gebruiken om te leren knippen. Dan gaan we met de vormen schuiven… en, hé, lijkt dat op een… huis?

Beelden en tekens

Analfabeten hebben een sterk ontwikkeld gevoel voor beeldtaal. Een nadeel van beeldtaal is dat het zo veel betekenissen kan hebben. De vertaalslag van beeldtaal naar lettertekens vraagt om een abstract denkniveau. In de cultuur van kunstonderwijs kan een cirkel(een O) verschillende associaties oproepen: een vlek, een hoofd, een ring, een bal, een kom soep In de cultuur van het taalonderwijs is de cirkel een symbool voor een klank. In de cultuur van rekenonderwijs betekent het een cijfer. Diezelfde cirkel heeft een andere naam en een heel andere betekenis. Begrijpen jonge leerlingen het verschil tussen een tekening en een teken of symbool?

Wij, alfabeten, hebben in de loop van eeuwen ons schrift ontwikkeld. We hebben ontdekt dat je met geschreven woorden beter en sneller iets kan vertellen dan met tekeningen. Omdat het afgesproken tekens zijn, moet iedereen dezelfde tekens leren, anders werkt het niet. Alfabeten wijden kinderen in de geheimen van geschreven taal. – Dit teken kan ook gelezen worden als klank!- Tekens die goed, en dus ook fout getekend kunnen worden. Geen fantasieletters, geen extra mooie krullen! Een o is geen e, een e is geen a, een b is geen d, geen q en ook geen p. En dan hebben we ook nog de i, de j en de l.Letters zijn leuk en je kan er leuk mee spelen. Ze zijn niet moeilijk om te maken en je herkent ze snel in een tekst.

Werkwijze

In dit recept combineren we vaardigheden die in andere recepten zijn geoefend. Er moet gescheurd en geknipt worden met kleuren sterk contrasteren. Uiteindelijk heb je twee verschillende cirkels gemaakt: een grote zwarte, waar de kleine rode cirkel bovenop wordt geplakt. De cirkels vind je terug in de tekst Hoeie. Je kan ze uitzoeken en inkleuren.

Uiteindelijk kan je er ook weer kunst mee maken. Daar gaan de volgende recepten over. Wat zijn letters en hoe worden ze gebruikt?

Omdat we hier uitgaan van de beeldende mogelijkheden van lettertekens beginnen we met de o, a en e.