Peuters smeren en kliederen.

arnold

Dit is mijn zoon, 30 jaar geleden, rood van de tomatensaus. 
In een onbewaakt moment grijpt hij de spaghetti uit zijn bordje en smeert het over zijn gezicht. 
Ik zie hoe fysiek, haast sensueel, hij met zijn handjes in de spaghetti knijpt, het optilt, bekijkt, en het op zijn hoofd legt.

Ik realiseerde me, met een schok, dat dit niet “alleen maar spelen” was, dit is zijn onderzoek.
Eigenlijk was ik helemaal niet zo blij met dit inzicht.
Ik was zijn moeder. Ik moest hem leren dat hij zijn eten in zijn mond stopt.
Ik moest een huishouden runnen en zat niet te wachten op een smeerboel.

Hij leerde mij dat een peuter zijn zintuigen gebruikt om zijn wereld te onderzoeken.
Hij ervaart wat lekker voelt, hij proeft wat vies smaakt en voelt wat pijn kan doen.
Al doende ontdekt hij wat hij zelf kan en wil doen.

Krassen met pastel

Smeren en kliederen als onderwijs

Dit is Lana zij is net 2 jaar.
Haar moeder nodigde mij uit, om met haar te knutselen. 
Ik geef Lana een krijtje en een vel papier. 
Voorzichtig zet ze het krijtje op het papier en trekt een eerste lijn. 
Haar concentratie is groot. Zij kan dat! Zij heeft de macht om iets te veranderen. 
Zij heeft macht, over dit materiaal.

Zij is niet geïnteresseerd in een esthetisch effect.
De beweging, het kijken, het voelen en ervaren van materiaal, is de basis van creatief kunstonderwijs.

Lana weet nog niet dat het papier ooit ophoudt en een tafel begint, zij krast enthousiast verder.
Moeten we nu stoppen?
Kan Lana leren om op het papier te blijven?

Ik maak er een spelletje van en teken een groot vierkant op het papier.
“Je mag krassen, maar je moet binnen deze randen blijven.”

Lana krast geïnspireerd verder tot ze over de lijn van het vierkant schiet.
“Ho, niet over de randjes!”

Beperk ik daarmee Lana’s creatieve mogelijkheden?
Als ik haar niet zou begeleiden, dan is het gauw gedaan met de creatieve en kunstzinnige vorming.

Smeren en kliederen, het is een fase die voorbij gaat. Oudere kinderen willen een plaatje maken, iets wat ergens op lijkt. Zij zijn de peutertijd voorbij, zij hebben een andere motivatie.

Een peuter ontdekt wat ze met beeldend materiaal kan doen. Zij ontdekt spelenderwijs, hoe ze een kwast vasthoudt, hoe ze zelf kleuren en vormen kan maken. 
De kennis die zij nu opdoet, maakt, dat zij ontdekt dat zij zich zelfstandig en bewust, creatief mag ontwikkelen.
Een kleuter kan hetzelfde ontdekken, maar zijn eisen, zijn verwachtingen liggen hoger. Het is spelelement vervaagt. 
Voor een puber is het ook spannend, maar zijn verwachtingen ten aanzien van een kunstwerk zijn anders. Het moet ergens op lijken…
Elke leeftijd heeft eigen mogelijkheden. 
Laat de mogelijkheden van peuters niet braak liggen.

Ik ontdekte dat smeren en kliederen vrij ongevaarlijk is, vergeleken met andere risico’s, die een peuter lopen in hun drift tot onderzoek en experimenteren.